ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਮੇਅਰ ਚੋਣਾਂ: ਭਾਜਪਾ ਤੇ ‘ਇੰਡੀਆ ਗੱਠਜੋੜ’ ਵਿਚਾਲੇ ਫਸਵੀਂ ਟੱਕਰ, ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਲਾਟਰੀ ਤੈਅ ਕਰੇਗੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਅਗਲਾ ਮੇਅਰ!

ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਾ ਸਿਖਰਾਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। 29 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੇਅਰ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ (ਆਪ) ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਹੱਥ ਮਿਲਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਗੱਠਜੋੜ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਮਕਸਦ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਸੱਤਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਭਾਜਪਾ ਲਈ ਆਪਣਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਬਚਾਉਣਾ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।

ਵੋਟਾਂ ਦਾ ਗਣਿਤ: ਬਰਾਬਰੀ ਦੀ ਜੰਗ

ਇਸ ਵਾਰ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਬੇਹੱਦ ਦਿਲਚਸਪ ਅਤੇ ਫਸਵਾਂ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਕੋਲ ਵੋਟਾਂ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਬਰਾਬਰ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ:

ਇੰਡੀਆ ਗੱਠਜੋੜ (18 ਵੋਟਾਂ): 'ਆਪ' ਦੇ 11 ਕੌਂਸਲਰ, ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ 6 ਕੌਂਸਲਰ ਅਤੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਮਨੀਸ਼ ਤਿਵਾੜੀ ਦੀ 1 ਵੋਟ।

ਭਾਜਪਾ (18 ਵੋਟਾਂ): ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀਂ 'ਆਪ' ਦੇ ਦੋ ਕੌਂਸਲਰਾਂ (ਪੂਨਮ ਅਤੇ ਸੁਮਨ ਸ਼ਰਮਾ) ਦੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀ 18 ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਵੋਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਕੋਈ ਉਲਟਫੇਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਬਰਾਬਰੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਮੇਅਰ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਲਾਟਰੀ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸਿਆਸੀ ਜੰਗ ਹੁਣ 'ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਖੇਡ' ਬਣ ਗਈ ਹੈ।

ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ

ਦੋਵਾਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਹੋਏ ਸਮਝੌਤੇ ਤਹਿਤ 'ਆਪ' ਮੇਅਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਲਈ ਚੋਣ ਲੜੇਗੀ, ਜਦਕਿ ਕਾਂਗਰਸ ਸੀਨੀਅਰ ਡਿਪਟੀ ਮੇਅਰ ਅਤੇ ਡਿਪਟੀ ਮੇਅਰ ਦੇ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਕਿਸਮਤ ਅਜ਼ਮਾਏਗੀ। ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਐਚ.ਐਸ. ਲੱਕੀ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਸਿਰਫ ਮੇਅਰ ਚੋਣਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਦਸੰਬਰ ਦੀਆਂ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਚੋਣਾਂ ਦੋਵੇਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੜਨਗੀਆਂ।

ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 'ਹੱਥ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਕੇ' ਹੋਵੇਗੀ ਵੋਟਿੰਗ

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਮੇਅਰ ਦੀ ਚੋਣ ਗੁਪਤ ਬੈਲਟ ਦੀ ਬਜਾਏ ਹੱਥ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਅਤੇ ਯੂਟੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਗੁਲਾਬ ਚੰਦ ਕਟਾਰੀਆ ਵੱਲੋਂ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੋਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਦਮ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਕਰਾਸ-ਵੋਟਿੰਗ ਅਤੇ ਵੋਟਾਂ ਵਿੱਚ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਹੈ।

ਪੁਰਾਣੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦਾ ਪਰਛਾਵਾਂ

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਮੇਅਰ ਚੋਣਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹੀਆਂ ਹਨ:

2024 ਦਾ ਵਿਵਾਦ: ਪਿਛਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀਜ਼ਾਈਡਿੰਗ ਅਫਸਰ ਅਨਿਲ ਮਸੀਹ 'ਤੇ ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ ਛੇੜਛਾੜ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਲੱਗੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਸਖ਼ਤ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਦਿਆਂ 'ਆਪ' ਉਮੀਦਵਾਰ ਕੁਲਦੀਪ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਜੇਤੂ ਐਲਾਨਿਆ ਸੀ।

ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ: ਬਹੁਮਤ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਭਾਜਪਾ ਪਿਛਲੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਮੇਅਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਏਕਤਾ ਦੀ ਕਮੀ ਅਤੇ ਕਰਾਸ-ਵੋਟਿੰਗ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਹੁਣ ਸਾਰੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ 29 ਜਨਵਰੀ 'ਤੇ ਟਿਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਕੀ ਗੱਠਜੋੜ ਆਪਣੇ ਕੌਂਸਲਰਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਰੱਖ ਕੇ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਪਛਾੜ ਸਕੇਗਾ ਜਾਂ ਫਿਰ ਭਾਜਪਾ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਸਿਆਸੀ ਦਾਅ ਖੇਡੇਗੀ, ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਦਿਲਚਸਪ ਹੋਵੇਗਾ।